Jak opracować wyniki ankiety z pytaniami otwartymi, kodowanie odpowiedzi krok po kroku

Pytania zamknięte policzy każdy arkusz. Pytania otwarte wymagają kodowania, a to ono decyduje o jakości wniosków.

Przygotuj dane do pracy

Zacznij od eksportu odpowiedzi z narzędzia ankietowego do pliku CSV lub XLSX. Każda odpowiedź powinna być w osobnym wierszu, z identyfikatorem respondenta i kolumnami z cechami, które będą potrzebne do podziału, na przykład wiek, grupa klientów lub wersja produktu. Zachowaj kopię oryginału i pracuj na duplikacie.

Przejrzyj dane pod kątem pustych odpowiedzi, odpowiedzi typu „nie wiem” i wpisów bez znaczenia, takich jak pojedyncze znaki. Nie usuwaj ich bez śladu: oznacz w osobnej kolumnie i policz, bo odsetek odpowiedzi pustych jest informacją o pytaniu. Usuń też dane osobowe, jeśli respondenci wpisali je w odpowiedziach, o czym szerzej w przewodniku o anonimizacji wywiadów a RODO.

Przeczytaj próbkę i zbuduj pierwsze kody

Przeczytaj losową próbkę, na przykład 10 procent odpowiedzi lub minimum 50 sztuk. Zapisuj, jakie wątki się pojawiają, i nazywaj je krótkimi etykietami. Przy pytaniu „Co najbardziej utrudnia ci korzystanie z usługi” mogą to być na przykład „czas oczekiwania”, „niejasne zasady”, „brak kontaktu”.

Kody powinny wzajemnie się wykluczać tam, gdzie to możliwe, i razem pokrywać większość odpowiedzi. Dla każdego zapisz definicję i przykład, tak jak w księdze kodów. Jedna odpowiedź może dostać więcej niż jeden kod, jeśli porusza kilka spraw, ale zdecyduj o tej zasadzie wcześniej, bo wpływa na sposób liczenia.

Zakoduj całość odpowiedzi

Mając listę kodów, przypisujesz je kolejnym odpowiedziom. W arkuszu robi się to w kolumnach z kodami, jedna kolumna na kod z wartością 0 lub 1. Przy kilkuset odpowiedziach to wykonalne, ale żmudne, a przy kilku tysiącach staje się źródłem błędów zmęczenia i niespójności.

Dlatego przy większych próbach warto skorzystać z narzędzia, które proponuje kody i przypisuje je do odpowiedzi, a ty je zatwierdzasz lub poprawiasz. Moduł analizy ankiet w Researchers przyjmuje pliki CSV i XLSX, liczy odpowiedzi w każdym kodzie i pozwala poprawić przypisania. Na koniec wylosuj kilkadziesiąt odpowiedzi i sprawdź ręcznie, czy kody pasują.

Policz i zestaw wyniki

Dla każdego kodu podaj liczbę odpowiedzi i odsetek w całej próbie lub w grupie, która odpowiadała na pytanie. Zaznacz podstawę procentowania, bo przy pytaniach opcjonalnych liczy się liczba osób, które odpowiedziały, a nie wszystkich respondentów. Przy próbach poniżej około 100 odpowiedzi lepiej podawać liczby bezwzględne.

Zestaw kody w tabeli od najczęstszego do najrzadszego i dodaj po jednym lub dwa przykładowe cytaty. Jeśli masz cechy respondentów, zrób zestawienie krzyżowe, na przykład tematy według grupy wiekowej. Zachowaj ostrożność w interpretacji różnic przy małych grupach, bo pojedyncze odpowiedzi potrafią zmienić odsetek o kilka punktów.

Pisanie wniosków i interpretacja

Same liczby nie tworzą wniosków. Odpowiedz w raporcie na pytanie badawcze: co najczęściej wskazują respondenci, co jest zaskakujące i jakie z tego wynikają działania. Odwołaj się do cytatów, które pokazują sposób myślenia respondentów, nie tylko częstość kodu.

W pracy dyplomowej opisz procedurę kodowania w rozdziale metodologicznym: kto kodował, według jakiej księgi, jak weryfikowano spójność. W raporcie biznesowym dodaj rekomendacje uporządkowane według wagi. Gdy ankieta jest częścią szerszego badania, połącz jej wyniki z wywiadami, korzystając z analizy wywiadów, co pozwala wyjaśnić, dlaczego ludzie piszą to, co piszą.

Najczęstsze błędy przy pytaniach otwartych

Pierwszy to tworzenie zbyt wielu kodów, często kilkudziesięciu dla stu odpowiedzi. Drugi to kody opisujące emocje zamiast treści, na przykład „narzekanie”, które niewiele mówią o problemie. Trzeci to pominięcie odpowiedzi niepasujących do żadnego kodu, a to właśnie one potrafią wskazać nowe zjawiska.

Czwarty błąd to brak zapisu zasad, przez co wyniki nie dają się powtórzyć. Zapisuj decyzje na bieżąco. Jeśli opracowujesz regularne badania, wygodniej utrzymywać stałą księgę kodów i dopisywać do niej nowe. Limity odpowiedzi w planach Researchers wynoszą 2 000 w planie Badacz za 199 zł netto miesięcznie, 10 000 w planie Zespół i 50 000 w planie Agencja, a szczegóły są w cenniku.